Dioklecjana w Splicie

Pałac Dioklecjana w Spalatum (w Splicie) to zbudowana przez cesarza Dioklecjana na przełomie III i IV wieku rezydencja jako willa, w której miał osiąść po zamierzonej na 305 r. abdykacji zamiar. Budowla została na wzór castrum romanum (warownego obozu rzymskiego) zaplanowana, na o wymiarach 214,0 x 175,0 m prostokącie. Zabudowania dwie wewnętrzne ulice (cardo – podłużna i decumanus – poprzeczna) przecinały wzdłuż których ustawiono szeregi kolumn. Na przecięciu ich znajdował się wewnętrzny dziedziniec.

Ulica rozdzielała część przeznaczoną na pomieszczenia gwardii cesarskiej od części reprezentacyjnej poprzeczna. Każda z ulic bramą w murach: od strony zachodniej – Brama Żelazna (Porta Ferrea), północnej – Brama Złota (Porta Aurea), wschodniej – Brama Srebrna (Porta Argentea), południowej – Brama Brązowa (Porta Aenea) kończyła się. Rezydencja od południa do brzegu morza przylegała i od tej strony bok założenia pałacowego stanowił kolumnowy umożliwiający długie spacery wzdłuż nadbrzeża portyk.